Cỏ Xước – Cây Thuốc Quý Trong Bài Thuốc Dân Gian

Từ lâu cây cỏ xước đã được sử dụng trong các bài thuốc dân gian để trị bệnh. Bài viết sau đây sẽ cung cấp cho bạn những thông tin chi tiết về loại cỏ này cũng như cách dùng nó để chữa các bệnh hay gặp.

Tổng quan về cây có xước

Cỏ xước còn có các tên gọi khác như: Cây ngưu tất, bách bội, ngưu kinh, hoài ngưu tất, ngưu tịch, ngưu tất nam. Đây là một cây thuộc họ rau dền có thân thảo, mảnh, hơi vuông, có lông mềm bao phủ quanh thân
Rễ màu vàng, hình trụ dài, khá nhỏ, bé dần từ cổ rễ đến chóp rễ. Mặt ngoài màu nâu nhạt, nhẵn đôi khi hơi nhăn, có vết sần của rễ con.
Lá mọc đối, nhọn ở đầu. Trên lá có phiến hình trứng, mọc đối, mép lượn sóng, có cuống nhỏ.
Hoa mọc thành cụm, nhỏ, đều, lưỡng tính, không có cánh hoa, có 1 lá bắc và 2 lá bắc con.
Quả dạng quả nang, dài 2-3 mm, màu nâu, có thành mỏng dính vào hạt. Lá bắc nhọn giống gai, dễ bám vào vật khác như quần áo. Hạt hình trứng nhỏ và dài, dày 1mm.

Phân bố

Cỏ xước phân bố ở nhiều nước như Thái Lan, Campuchia, Việt Nam…
Tại Việt Nam, nó được thấy nhiều ở các tỉnh đồng bằng, trung du, ven đường, bờ sông, bãi cỏ, bờ bụi, quanh vườn nhà,…
Đây là cây ưa ẩm, ưa sáng, hơi chịu bóng, thường mọc ở nơi đất ẩm ven đường, quanh vườn và bãi hoang, ưa đất ẩm, nhiều mùn
Cây mọc từ hạt từ cuối mùa xuân, sinh trưởng nhanh vào mùa hè.
Quả có lá bắc tồn tại, nhờ gió phát tán đi khắp nơi. Hoa có móc bám dính.

Thành phần sử dụng

Tất cả các phần của cây cỏ xước đều được sử dụng. Trong đó rễ và thân được sử dụng nhiều nhất trong làm thuốc.
Sau khi thu hái rửa sạch, cắt riêng phần rễ, thân, lá thái mỏng rồi đem phơi hoặc sấy khô.
Tác dụng dược lý
Tăng khả năng tổng hợp protein trong cơ thể.
Thử nghiệm trên ếch cho thấy dịch chiết cồn cỏ xước gây ức chế tim ếch, khiến mạch máu giãn nở nên có tác dụng hạ áp. Ngoài ra, hoạt chất Ecdysterone trong cỏ còn thể hiện rõ đặc tính giảm mỡ, giảm đường.
Hoạt chất saponin trong dược liệu kích thích co bóp cơ trơn tử cung.
Thành phần ecdysterone là một chất chống mang thai, ảnh hưởng đến sinh sản
Chống viêm, giảm đau, tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể
Giúp thanh nhiệt, giải độc, bồi bổ cơ thể, hỗ trợ tiêu viêm, làm lưu thông khí huyết, giảm đau các khớp, ngăn ngừa xơ vữa động mạch….

Các bài thuốc từ cỏ xước và cách sử dụng

Thuốc chữa máu nhiễm mỡ gây tăng huyết áp, xơ vữa động mạch
Cỏ xước và đương quy mỗi thứ 16g, hạt lạc giời (sao vàng), xuyên khung, cỏ cứt lợn mỗi thứ 12g, nấm mèo 10g, hạn liên thảo 20g. Trộn đều các nguyên liệu rồi đem sắc chung. Mỗi thang sắc chia 3 lần uống trong ngày. Kiên trì uống liên tục 20 – 30 ngày

Trị đau lưng, mỏi gối, làm mạnh gân cốt, tăng khả năng cường dương, chữa bệnh phong thấp
Cỏ xước, đỗ trọng, đương quy, sinh địa, tiên linh tỳ, tỳ giải, ý dĩ nhân mỗi vị 30g; Đan sâm, kim anh, phụ tử, phòng phong, sơn thù, thạch hộc mỗi vị 15g; Hồ cốt 45g.
Giã nát tất cả các vị thuốc trên, bọc trong túi vải rồi cho vào bình thủy tinh ngâm chung với 3 lít rượu. Để khoảng 7 – 9 ngày. Mỗi ngày uống 2 ly nhỏ khi bụng đang đói.

Thuốc chữa bệnh viêm cầu thận
30g rễ cỏ xước, 15g rễ cỏ tranh, 15g mã đề. Sắc uống 3 lần/ngày.
Thảo dược trị mụn, làm đẹp da
Lá cỏ xước rửa sạch, sau đó giã nhỏ và đắp lên mặt khoảng 20-30 phút/ngày để các dưỡng chất có trong cỏ xước được thẩm thấu vào da.
Sử dụng 2 lần/tuần trước khi đi ngủ để đem lại hiệu quả cao hơn.

Những lưu ý khi sử dụng cây cỏ xước

Mặc dù cỏ xước là một loại thảo dược chữa bệnh lành tính nhưng cũng có một số đối tượng không nên dùng cỏ xước
Phụ nữ mang thai
Người đang trong giai đoạn hành kinh ra nhiều máu
Nam giới đang bị di tinh, mộng tinh
Người có vấn đề về dạ dày, đường ruột nên thận trọng khi dùng vì có thể gây tiêu chảy, đau bụng
Trước khi kết hợp với các thảo dược khác để bào chế thuốc cần tìm hiểu kỹ, tham khảo ý kiến từ bác sỹ, thầy thuốc để đảm bảo an toàn.

Mọi thông tin xin vui lòng liên hệ:

  • Lương Y Lý Thị Mai
  • Hợp tác xã thuốc nam Ba Vì
  • Địa chỉ: Thôn Yên Sơn – Xã Ba Vì – Huyện Ba Vì – TP. Hà Nội
  • Điện thoại: 0888 666 058
  • Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ 7: 8 giờ – 16 giờ

Các website thông tin về bệnh và thuốc uy tín

Trang web lương y Lý Thị Mai
Trang web về thuốc nam
Trang web về bệnh tiểu đường
Trang thông tin về bệnh và thuốc
Trang tra cứu thông tin về thảo dược và cách dùng
Website các mẹo chăm sóc sức khỏe

Tác giả

Trả lời